برخی از عجیبترین و باورنکردنیترین نتایج مسابقات جام جهانی، چنان شوک بزرگی به همراه داشتهاند که هنوز هم مایه حسرت و اندوه عمیق ملتها هستند. در نزدیک به ۱۰۰ سال تاریخ جام جهانی فوتبال، نتایجی رقم خورده که باعث شگفتی جهانی، شوک ملی و نابودی نسلهایی از فوتبالیستها شده که امیدهای زیادی به آنها وجود داشت. اما فهرست 10 نتیجه شگفت انگیز تاریخ جام جهانی فوتبال از نگاه مجله بت فوروارد تنها به شکست تیمهای کوچک مقابل غولها محدود نمیشود. در این رقابتها، شکستهای عجیب میان قدرتهای بزرگ فوتبال و نتایج غیرمنتظره در مهمترین مسابقات جهان نیز بارها دیده شده است.
10 نتیجه شگفت انگیز تاریخ جام جهانی فوتبال
عجیبترین 10 نتیجه شگفت انگیز تاریخ جام جهانی
۱۰. آلمان شرقی ۱ – ۰ آلمان غربی (۱۹۷۴)
فرانتس بکن باوئر بعدها پیشبینی کرده بود که اتحاد دوباره آلمان شرقی و آلمان غربی، این کشور را «برای سالها شکستناپذیر» خواهد کرد. با این حال، پیروزی آلمان شرقی مقابل آلمان غربی در جام جهانی ۱۹۷۴، یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ فوتبال به شمار میرفت؛ آن هم در حالی که این رقابتها در خاک آلمان برگزار میشد. این مسابقه تنها دیدار رسمی میان دو رقیب ایدئولوژیک بود؛ کشوری که پس از پایان جنگ جهانی دوم به دو بخش شرقی و غربی تقسیم شده بود.
آلمان غربی قدرت اصلی فوتبال اروپا محسوب میشد و بهعنوان قهرمان اروپا وارد جام جهانی خانگی خود شده بود. درخشش گونتر نتزر، بازیساز خلاق این تیم، نقش مهمی در قهرمانی آنها در جام ملتهای اروپا ۱۹۷۲ داشت. البته تا زمان شروع جام جهانی، ترکیب تیم تغییر کرده بود و ستارههایی مانند فرانتس بکنباوئر و گرد مولر نقش اصلی را برعهده داشتند.
هر دو تیم پیش از این دیدار صعود خود را قطعی کرده بودند، اما انتظار میرفت آلمان غربی بهراحتی پیروز شود. برخلاف پیشبینیها، این آلمان شرقی بود که با گل یورگن اشپارفاسر در دقیقه ۷۸ به پیروزی رسید و نشان داد در مرحله گروهی تیمی دستوپا بسته نیست. البته این شکست در نهایت شاید به سود آلمان غربی تمام شد؛ زیرا آنها در مرحله بعدی با برنامهای آسانتر روبهرو شدند و در نهایت توانستند تیم افسانهای هلند را در فینال شکست دهند و قهرمان جهان شوند.
10 نتیجه شگفت انگیز تاریخ جام جهانی فوتبال
۹. آرژانتین ۱ – ۲ عربستان سعودی (۲۰۲۲)
اگر قرار باشد زمانی مناسب برای روبهرو شدن با آرژانتین در جام جهانی انتخاب شود، احتمالاً بازی اول مرحله گروهی بهترین فرصت است. تیم لیونل اسکالونی با انتظارات بسیار بالایی وارد جام جهانی زمستانی قطر شد. آنها پیش از شروع مسابقات ۳۶ بازی بدون شکست را پشت سر گذاشته بودند و همه تصور میکردند کارشان مقابل تیم پنجاهویکم ردهبندی جهان بسیار آسان خواهد بود. همه چیز هم طبق برنامه پیش میرفت؛ لیونل مسی در همان دقایق ابتدایی با خونسردی یک ضربه پنالتی را تبدیل به گل کرد.
اما تنها در عرض ۱۰ دقیقه ابتدای نیمه دوم، همه چیز برای آرژانتین تغییر کرد. صالح الشهری گل تساوی را برای عربستان به ثمر رساند و کمی بعد، سالم الدوسری با یک ضربه فوقالعاده بازگشت تاریخی تیمش را کامل کرد؛ ضربهای که امیلیانو مارتینز تنها توانست آن را لمس کند و توپ وارد گوشه بالای دروازه شد.
آرژانتین زمان زیادی برای جبران داشت، اما مقابل نمایش شجاعانه و منظم عربستان غافلگیر شد. سعودیها تقریباً هیچ فرصت جدیای به حریف ندادند و یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ جام جهانی را رقم زدند.
اسپانیا ۱ – ۵ هلند (۲۰۱۴)
۸. اسپانیا ۱ – ۵ هلند (۲۰۱۴)
تیم ملی فرانسه در جام جهانی ۲۰۲۲ یک طلسم قدیمی را شکست. تا پیش از آن، قهرمانان دوره قبل جام جهانی در قرن بیستویکم نهتنها عملکرد ضعیفی داشتند، بلکه اغلب با شکستهای سنگین و ناامیدکننده از مسابقات کنار میرفتند. قهرمانی اسپانیا در سال ۲۰۱۰ نماد سلطه سبک بازی مبتنی بر حفظ توپ و پاسهای پرتعداد بود، اما در فاصله میان دو جام جهانی نشانههایی دیده میشد که دوران این فلسفه فوتبالی رو به پایان است.
در آن زمان، سبک «پرس شدید» آلمانها محبوبیت زیادی پیدا کرده بود، اما این آلمانِ یواخیم لوو نبود که روحیه اسپانیا را در برزیل نابود کرد؛ این هلند بود که چنین ضربهای را وارد کرد. اسپانیا پیش از نخستین بازی خود در جام جهانی ۲۰۱۴ تنها دو شکست در ۳۷ مسابقه قبلیاش داشت و گل پنالتی ژابی آلونسو در نیمه نخست، همه چیز را برای یک شروع موفق آماده نشان میداد. اما هلند که در فینال جام جهانی ۲۰۱۰ مغلوب اسپانیا شده بود، این بار با عطش انتقام به میدان آمده بود.
الهامبخش بازگشت هلند، ضربه سر پروازگونه و تاریخی رابین فنپرسی بود؛ گلی که هنوز هم یکی از زیباترین گلهای تاریخ جام جهانی به حساب میآید. هلندیها در نیمه دوم کاملاً طوفان به پا کردند. اسپانیا هیچ راهی برای مهار آرین روبن نداشت؛ ستارهای که در مرکز خط حمله بازی میکرد و با سرعت فوقالعادهاش بارها خط دفاع اسپانیا را از هم پاشید. روبن در نهایت با گل دوم خود، شکست سنگین مدافع عنوان قهرمانی را کامل کرد.
ایتالیا ۰ – ۱ کره شمالی (۱۹۶۶)
۷. ایتالیا ۰ – ۱ کره شمالی (۱۹۶۶)
تیم ملی ایتالیا پس از قهرمانی در جام جهانی ۱۹۳۸ دوران پرفرازونشیبی را پشت سر گذاشت. آتزوری بین دومین قهرمانی خود و جام جهانی ۱۹۷۰، عملکرد ناامیدکنندهای داشت؛ آنها در سالهای ۱۹۵۰، ۱۹۵۴ و ۱۹۶۲ حتی نتوانستند از مرحله گروهی صعود کنند و در جام جهانی ۱۹۵۸ سوئد نیز جایی نداشتند.
با این حال، پیش از شروع جام جهانی ۱۹۶۶ امید زیادی وجود داشت که ایتالیا بتواند دوباره به روزهای اوج بازگردد. تیمهای باشگاهی ایتالیا در آن دوران قدرت بزرگی در فوتبال اروپا بودند و سه قهرمانی از چهار دوره اخیر جام باشگاههای اروپا را به دست آورده بودند. ستارههایی مانند جیاچینتو فاکتی و ساندرو ماتزولا نیز در ترکیب تیم ملی حضور داشتند. ایتالیا در آخرین بازی مرحله گروهی در ورزشگاه آیرسوم پارک شهر میدلزبورو مقابل کره شمالی قرار گرفت و تنها به یک تساوی نیاز داشت تا راهی مرحله یکچهارم نهایی شود. در سوی مقابل، کره شمالی نخستین حضور خود در جام جهانی را تجربه میکرد و کمتر کسی شانسی برای این تیم قائل بود.
با این حال، تیم پرانرژی کره شمالی پیش از این مسابقه توجه بسیاری را در انگلیس جلب کرده بود. در نیمه نخست، مصدومیت جاکومو بولگارلی شرایط را برای ایتالیا سختتر کرد. از آنجا که در آن زمان تعویض بازیکن هنوز در فوتبال وجود نداشت، ایتالیا مجبور شد ادامه مسابقه را ۱۰ نفره دنبال کند.
کره شمالی خیلی زود از این فرصت استفاده کرد. پاک دوو ایک درست پیش از پایان نیمه اول با یک ضربه هوشمندانه تنها گل بازی را به ثمر رساند. در ادامه نیز ری چان میونگ، دروازهبان کره شمالی، با واکنشهای درخشان خود از دروازه تیمش محافظت کرد و یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ جام جهانی را رقم زد. این پیروزی تاریخی باعث شد کره شمالی راهی دیدار یکچهارم نهایی مقابل پرتغال شود؛ مسابقهای که هنوز هم یکی از خاطرهانگیزترین داستانهای جام جهانی به شمار میرود.
آلمان غربی ۳ – ۲ مجارستان (۱۹۵۴)
۶. آلمان غربی ۳ – ۲ مجارستان (۱۹۵۴)
اگر امروز چنین نتیجهای رقم بخورد، شاید چندان عجیب به نظر نرسد، اما پیروزی آلمان غربی مقابل مجارستان در فینال جام جهانی ۱۹۵۴ یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ فوتبال بود. تیم افسانهای مجارستان که به «جادوگران قدرتمند» معروف بود، محبوب بسیاری از هواداران فوتبال در سراسر جهان محسوب میشد. آنها یک سال قبل در ورزشگاه ومبلی نمایش خیرهکنندهای مقابل انگلیس ارائه داده بودند و همه انتظار داشتند جام جهانی سوئیس به نقطه اوج نسل طلایی این تیم تبدیل شود.
مجارستان مسابقات را طوفانی آغاز کرد؛ ابتدا ۹ بر صفر و سپس ۸ بر ۳ پیروز شد که اتفاقاً این برد سنگین دوم مقابل آلمان غربی در مرحله گروهی به دست آمد. اگرچه برزیل و اروگوئه در مراحل حذفی کمی برای آنها دردسر ایجاد کردند، اما مجارستان همچنان شانس اصلی قهرمانی در فینال به شمار میرفت.
سید اوون، مدافع انگلیس، درباره بازی مقابل این تیم مجارستان گفته بود: «انگار مقابل موجوداتی از فضا بازی میکردیم.» آلمان غربی نیز در ابتدای فینال دوباره قدرت وحشتناک حریف را احساس کرد. مجارستان تنها در هشت دقیقه ابتدایی دو گل زد و همه تصور میکردند یک شکست سنگین دیگر در راه است.
اما شرایط ناگهان تغییر کرد. در ۱۰ دقیقه بعدی، بهجای اینکه نتیجه ۴ بر صفر شود، بازی ۲ – ۲ مساوی شد و آلمان غربی به شکلی غیرمنتظره به مسابقه برگشت. این همان شروع «معجزه برن» بود؛ دیداری که بعدها به یکی از تاریخیترین فینالهای جام جهانی تبدیل شد پس از آن شروع طوفانی، بازی آرامتر دنبال شد. زمین خیس و سنگین اجازه نمیداد مجارستان فوتبال روان و هماهنگ همیشگی خود را ارائه دهد. در نهایت، روحیه جنگنده و مقاومت تیم آلمان غربی که پس از جنگ جهانی دوم بهدنبال بازگشت به صحنه جهانی بود، نتیجه داد.
شش دقیقه مانده به پایان مسابقه، هلموت ران گل سوم آلمان را به ثمر رساند. گزارشگر مشهور آلمانی، هربرت زیمرمان، با هیجان فریاد زد: «گل برای آلمان! آلمان ۳ – ۲ جلو افتاد! هرچه میخواهید صدایم کنید، دیوانه یا مجنون!» مجارستان در نزدیک به شش سال، ۵۱ مسابقه انجام داده بود و فقط یک بار شکست خورد؛ اما همان یک شکست، در فینال جام جهانی رقم خورد.
آرژانتین ۰ – ۱ کامرون (۱۹۹۰)
۵. آرژانتین ۰ – ۱ کامرون (۱۹۹۰)
در گذشته، این قهرمانان دوره قبل بودند (نه میزبانها) که بازی افتتاحیه جام جهانی را برگزار میکردند. در آغاز جام جهانی ایتالیا ۱۹۹۰، آرژانتین در اولین مسابقه خود با کامرون روبهرو شد و با چالشی کاملاً غیرمنتظره مواجه گردید. کامرون هرچند در سال ۱۹۸۸ قهرمان جام ملتهای آفریقا شده بود، اما در جام جهانی ۱۹۸۶ بهعنوان مدافع عنوان قهرمانی در همان مرحله گروهی حذف شده بود و تجربه زیادی در سطح جهانی نداشت.
تیم آرژانتین با رهبری دیهگو مارادونا آزمون بسیار سختی برای شاگردان والدری نپومنیاشی محسوب میشد. کامرونیها حتی پیش از شروع مسابقات آمادهسازی خوبی نداشتند و هر سه بازی دوستانه خود را با شکست پشت سر گذاشته بودند. در جریان مسابقه نیز بازی خشن آنها باعث شد در نهایت با ۹ بازیکن زمین را در سنسیرو ترک کنند.
با این حال، ترکیبی از سبک جنگنده کامرون و فضای نهچندان دوستانه ورزشگاه میلان نسبت به مارادونا باعث شد ستاره آرژانتین تا حد زیادی مهار شود. در همین شرایط، ضربه سر فرانسیس اومام بییک از بین مدافعان عبور کرد و به شکلی غیرمنتظره از دروازهبان نیری پومپیدو گذشت و وارد دروازه شد. این گل باعث شد کامرون یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ جام جهانی را رقم بزند. در ادامه نیز این تیم با صعود به مرحله یکچهارم نهایی ثابت کرد که این پیروزی کاملاً اتفاقی نبوده است.
فرانسه ۰ – ۱ سنگال (۲۰۰۲)
۴. فرانسه ۰ – ۱ سنگال (۲۰۰۲)
فرانسه در سال ۱۹۹۸ در خاک خود قهرمان جام جهانی شد و حتی در یورو ۲۰۰۰ هم عملکردی درخشان داشت. به همین دلیل، انتظار میرفت در جام جهانی ۲۰۰۲ در شرق آسیا نیز یکی از مدعیان اصلی قهرمانی باشد. اما این تورنمنت برای «خروسها» به یک کابوس تبدیل شد.
سنگال نخستین حضور خود در تاریخ جام جهانی را با بازی مقابل مدافع عنوان قهرمانی آغاز کرد؛ دیداری که با انگیزهای بالا و الهامگرفته از شگفتیهای آفریقا در دورههای قبل وارد آن شدند. سنگال مدتها بهعنوان تیمی کمتجربه شناخته میشد، اما زیر نظر برونو متسو نشانههای پیشرفت در این تیم دیده میشد. آنها در ابتدای سال ۲۰۰۲ نایبقهرمان جام ملتهای آفریقا شده بودند و این حس وجود داشت که تیمی متفاوت در حال شکلگیری است.
با این حال، حتی خوشبینترین هواداران هم پیروزی مقابل تیم پرستاره فرانسه را غیرممکن میدانستند. فرانسه در این بازی زینالدین زیدان را به دلیل مصدومیت در اختیار نداشت و برخی از بازیکنان این تیم بعداً اعتراف کردند که با غرور و اعتمادبهنفس بیش از حد وارد مسابقه شده بودند. سنگال از همین موضوع استفاده کرد و با کمی شانس و فشار مداوم، در دقیقه ۳۰ روی یک گل بههمریخته توسط پاپا بووبا دیوپ به گل رسید و یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ جام جهانی را رقم زد.
انگلیس ۰ – ۱ آمریکا (۱۹۵۰)
۳. انگلیس ۰ – ۱ آمریکا (۱۹۵۰)
پس از آنکه انگلیس در سه دوره ابتدایی جام جهانی شرکت نکرد، سرانجام در اولین تورنمنت پس از جنگ جهانی دوم وارد رقابتها شد. انگلیسیها که خود را بنیانگذار فوتبال و در نهایت برتر از سایر کشورها میدانستند، با اعتمادبهنفس زیادی وارد برزیل شدند و انتظار داشتند قهرمان شوند. پیروزی ۲ بر ۰ مقابل شیلی شروعی نسبتاً آرام و قابلقبول برای آنها رقم زد و دیدار با تیم آمریکا—که بیشتر از بازیکنان نیمهحرفهای تشکیل شده بود—برایشان یک مسابقه ساده به نظر میرسید.
اما همین غرور بیش از حد نقش مهمی در سقوط غیرمنتظره آنها در بلو هوریزونته داشت. انگلیس در دقایق ابتدایی موقعیتهای زیادی را از دست داد و این فرصتسوزیها خیلی زود گریبانشان را گرفت. جو گاتیانز، مهاجم متولد هائیتی، با یک ضربه سر حساس توانست آمریکا را پیش بیندازد و تیم نیمهحرفهای را پیش از پایان نیمه اول جلو بیندازد.
در نیمه دوم، مقاومت سرسختانه آمریکا اجازه بازگشت به انگلیس نداد و در نهایت این تیم تاریخی توانست یکی از بزرگترین شگفتیهای جام جهانی را رقم بزند؛ شکستی که باعث حذف زودهنگام سهشیرها از رقابتها شد، آن هم پس از شکست مقابل اسپانیا در ادامه مرحله گروهی.
برزیل ۱ – ۲ اروگوئه (۱۹۵۰)
۲. برزیل ۱ – ۲ اروگوئه (۱۹۵۰)
بهطور رسمی، بیش از ۱۷۳ هزار تماشاگر ورزشگاه ماراکانا را پر کرده بودند؛ جمعیتی که انتظار داشتند قهرمانی برزیل را جشن بگیرند، هرچند بسیاری از آنها شاید برای دیدن مهمترین بازی تاریخ فوتبال این کشور آمده بودند. جام جهانی ۱۹۵۰ برخلاف امروز فینال تکبازی نداشت، بلکه با یک مرحله نهایی گروهی چهار تیمی برگزار میشد. در روز آخر، برزیل تنها به یک تساوی مقابل اروگوئه نیاز داشت تا قهرمان جهان شود؛ همین موضوع موجی از خوشبینی و اطمینان در کشور ایجاد کرده بود.
تیم ملی برزیل در آن زمان توسط خبرنگار بریتانیایی، برایان گلانویل، تیمی توصیف شده بود که «فوتبال آینده را بازی میکند». در مقابل، اروگوئه تیمی جنگنده و سختکوش به حساب میآمد که از نظر فنی و تاکتیکی پایینتر از میزبان دیده میشد. با این حال، اروگوئه با بررسی مشکلاتی که برزیل مقابل سیستم دفاعی سوئیس تجربه کرده بود، تاکتیک مشابهی را برای این بازی حساس پیاده کرد. این تغییر نتیجه داد و در نیمه اول، برزیل کاملاً مهار شد.
در ابتدای نیمه دوم، میزبانان با شوتی نهچندان تمیز از فرانسیا به گل رسیدند و همه چیز طبق انتظار پیش میرفت. اما اروگوئه که از عملکرد نیمه اول خود روحیه گرفته بود، باور داشت میتواند با میزبان رقابت کند. آنها در میانه نیمه دوم بازی را به تساوی کشاندند و سکوتی سنگین بر ماراکانا حاکم شد. با اینکه برزیل تنها به یک تساوی نیاز داشت، اما اروگوئه ابتکار عمل را در دست گرفت و در ۱۳ دقیقه مانده به پایان، گل پیروزی را به ثمر رساند و یکی از تلخترین لحظات تاریخ فوتبال را رقم زد؛ فاجعهای که یک ملت را در بهت و اندوه فرو برد.
پس از این شکست، تیم ملی برزیل تا آوریل ۱۹۵۲ دیگر در هیچ مسابقهای به میدان نرفت.
برزیل ۱ – ۷ آلمان (۲۰۱۴)
۱. برزیل ۱ – ۷ آلمان (۲۰۱۴)
برزیلِ میزبان، در تابستان ۲۰۱۴ روی موجی از احساسات و امید حرکت میکرد. انتظارات از پرافتخارترین تیم تاریخ جام جهانی بسیار بالا بود و با وجود نداشتن یک مهاجم نوک در سطح عالی، بسیاری باور داشتند که این سرنوشت نیمار است که سلسائو را به قهرمانی برساند. فشار انتظارات روی ستاره جوان سابق سانتوس تأثیری نگذاشت. نیمار که در آن زمان به یکی از محبوبترین چهرههای فوتبال جهان تبدیل شده بود و یک سال قبل به بارسلونا پیوسته بود، مسابقات را درخشان آغاز کرد.
او در بازی افتتاحیه مقابل کرواسی دو گل به ثمر رساند و نقش مهمی در صدرنشینی برزیل در گروه A داشت. برزیل سپس با سختی از سد شیلی عبور کرد و در مرحله یکچهارم نهایی نیز کلمبیای آماده و شگفتیساز را شکست داد. اما درست زمانی که همه چیز برای رسیدن به فینال مهیا به نظر میرسید، ضربه زانوی خوان کامیلو سونیگا به کمر نیمار در دیدار مقابل کلمبیا باعث شد ستاره اصلی برزیل ادامه جام جهانی را از دست بدهد. در نتیجه، برزیل در دیدار نیمهنهایی برابر آلمان بدون مهمترین مهره هجومی خود وارد میدان شد. علاوه بر آن، تیاگو سیلوا، رهبر خط دفاعی تیم، نیز به دلیل محرومیت غایب بود.
با این حال، هیچکس تصور نمیکرد فاجعهای چنین سنگین در بلو هوریزونته رخ دهد. برزیل بعد از دریافت گل اول کاملاً فروپاشید و به شکلی باورنکردنی تنها در ۲۹ دقیقه با نتیجه ۵ بر صفر عقب افتاد. برای تلختر شدن ماجرا، میروسلاو کلوزه با زدن گل دوم آلمان، رکورد رونالدو را شکست و به بهترین گلزن تاریخ جام جهانی تبدیل شد. فضای ورزشگاه بهقدری عجیب و دردناک شده بود که برخی هواداران برزیل برای فرار از شوک و ناامیدی، پاسهای تیم آلمان را تشویق میکردند. این مسابقه بدون شک تاریکترین شب فوتبال برزیل از زمان شکست تاریخی مقابل اروگوئه در سال ۱۹۵۰ بود؛ شبی که هنوز هم با نام «فاجعه بلو هوریزونته» در یاد فوتبالدوستان باقی مانده است.
جمع بندی
جام جهانی فوتبال همیشه فراتر از یک مسابقه ساده بوده است؛ جایی که غرور قدرتهای بزرگ، رویاهای ملتها و غیرقابلپیشبینی بودن فوتبال در بالاترین سطح به نمایش گذاشته میشود. از شکست تاریخی برزیل مقابل آلمان گرفته تا شگفتی عربستان برابر آرژانتین، این رقابتها بارها ثابت کردهاند که در فوتبال هیچ نتیجهای از پیش تعیینشده نیست.
بسیاری از این مسابقات نه تنها تاریخ جام جهانی، بلکه سرنوشت نسلهایی از بازیکنان و حتی فرهنگ فوتبالی کشورها را تغییر دادند. برخی تیمها با این پیروزیها جاودانه شدند و بعضی دیگر سالها زیر سایه تلخ آن شکستها باقی ماندند. همین غیرقابلپیشبینی بودن است که جام جهانی را به بزرگترین و هیجانانگیزترین تورنمنت فوتبال جهان تبدیل کرده؛ رقابتی که در آن، کوچکترین تیمها هم میتوانند بزرگترین شگفتیها را خلق کنند و تاریخساز شوند.
