بازی کارتی ویزن (Wiezen) یکی از بازیهای محبوب کارتی در کشور بلژیک است که نام آن از واژه فلاندری Whist گرفته شده است. البته ویزن همان بازی کلاسیک ویست قرن نوزدهم نیست؛ بلکه نسخه ای پیشرفته تر از خانواده ویست محسوب می شود که دارای مرحله پیشنهاد، قراردادهای مختلف و تصمیم گیری های تاکتیکی است. این بازی از نسل بازی Boston Whist به وجود آمده و شباهت هایی با بازی هایی مانند Solo Whist در بریتانیا و Rikken در هلند دارد. ویزن برخلاف بسیاری از بازیهای کارتی معمول، فقط درباره داشتن کارت‌های قوی نیست؛ بلکه بازیکنان باید بتوانند: قدرت دست خود را ارزیابی کنند. پیشنهاد مناسبی بدهند. قرارداد مناسب را انتخاب کنند. در زمان درست ریسک کنند. همین ویژگی‌ها باعث شده این بازی در میان علاقه‌مندان بازیهای کارتی اروپایی محبوب باشد. در این مقاله از مجله بت فوروارد راهنمای بازی کارتی ویزن (Wiezen) را به همراه ترفند ها و قوانین این بازی در ادامه به صورت کامل قرار داده ایم.
راهنمای بازی کارتی ویزن (Wiezen)
تعداد بازیکنان و کارت‌های مورد نیاز در بازی کارتی ویزن
بازی ویزن معمولاً برای ۴ بازیکن طراحی شده است. در این بازی، برخلاف بسیاری از بازیهای تیمی، بازیکنان همیشه یک تیم ثابت ندارند. در هر دست ممکن است شرایط متفاوت باشد: یک بازیکن به تنهایی مقابل سه نفر بازی کند. دو بازیکن در برابر دو بازیکن دیگر قرار بگیرند. یا یک بازیکن با یک شریک موقت همکاری کند. برای انجام بازی از یک دسته کارت استاندارد ۵۲ تایی استفاده می‌شود. ترتیب قدرت کارت‌ها از قوی‌ترین به ضعیف‌ترین: آس، شاه، بی‌بی، سرباز، ۱۰، ۹، ۸، ۷، ۶، ۵، ۴، ۳، ۲ است. در نسخه بلژیکی، روی کارت‌های تصویری معمولاً از علامت‌های خاص استفاده می‌شود: آس با عدد ۱، شاه با R، بی‌بی با D، سرباز با V نمایش داده می‌شوند.
نحوه پخش کارت‌ها در بازی کارتی ویزن
در اولین دور، پخش‌کننده کارت‌ها به صورت تصادفی انتخاب می‌شود. پس از هر دست، وظیفه پخش کارت‌ها به بازیکن سمت چپ منتقل می‌شود. تمام مراحل بازی شامل: پخش کارت، پیشنهاد دادن، بازی کردن کارت‌ها در جهت ساعتگرد انجام می‌شود. نکته جالب درباره ویزن این است که بین دو دست، کارت‌ها دوباره بر زده نمی‌شوند. در شروع بازی کارت‌ها کاملاً مخلوط می‌شوند، اما در ادامه فقط توسط بازیکن سمت راست پخش‌کننده بریده می‌شوند.
تعداد کارت‌های هر بازیکن
پخش کارت در سه مرحله انجام می‌شود: مرحله اول: ۴ کارت به هر بازیکن داده می‌شود. مرحله دوم: دوباره ۴ کارت دیگر به هر بازیکن داده می‌شود. مرحله سوم: ۵ کارت باقی‌مانده به هر بازیکن داده می‌شود. در پایان، هر بازیکن: ۱۳ کارت در اختیار دارد. پس از پایان پخش، آخرین کارت دسته به صورت رو باز روی میز قرار می‌گیرد. این کارت برای همه بازیکنان قابل مشاهده است و خال احتمالی حکم را مشخص می‌کند. این کارت متعلق به دست پخش‌کننده است و پس از پایان مرحله پیشنهاد، او می‌تواند آن را بردارد.
مرحله پیشنهاد در بازی کارتی ویزن (Bidding)
یکی از مهم‌ترین بخش‌های بازی ویزن، مرحله پیشنهاد است. بازیکنی که سمت چپ پخش‌کننده قرار دارد، اولین پیشنهاد را ارائه می‌دهد. سپس پیشنهادها به ترتیب ساعتگرد ادامه پیدا می‌کنند. بازیکنان در این مرحله اعلام می‌کنند که چه قراردادی را می‌توانند انجام دهند. هرچه قرارداد سخت‌تر باشد، ارزش بیشتری دارد. بازیکنان می‌توانند: پیشنهاد بدهند. پیشنهاد بازیکنان دیگر را قبول کنند. یا از ادامه رقابت کنار بروند.
انواع پیشنهادها در بازی کارتی ویزن
در بازی ویزن قراردادهای مختلفی وجود دارد که هر کدام قوانین مخصوص خود را دارند. ترتیب کلی پیشنهادها از ساده‌تر به سخت‌تر شامل موارد زیر است:
۱. پاس (Pass)
در این حالت بازیکن هیچ پیشنهادی ارائه نمی‌دهد و دیگر نمی‌تواند در ادامه مزایده همان دور پیشنهاد جدیدی بدهد.
۲. درخواست (Vraag)
در این حالت بازیکن اعلام می‌کند: «من درخواست میکنم.» هدف این قرارداد: بردن حداقل ۸ دست بازی با یک شریک که بعداً مشخص می‌شود استفاده از خال کارت رو شده به عنوان حکم است.
۳. همراهی (Meegaan)
اگر بازیکنی پیشنهاد درخواست را قبول کند، اعلام می‌کند که همراه می‌شود. در این حالت: پیشنهاددهنده و بازیکن قبول‌کننده یک تیم تشکیل می‌دهند. دو بازیکن دیگر مقابل آن‌ها بازی می‌کنند. هدف بردن حداقل ۸ دست است.
۴. بازی انفرادی (Solo) در ویزن
یکی از پیشنهادهای مهم در بازی ویزن، قرارداد Solo است. در این حالت: بازیکن به تنهایی بازی می‌کند. هیچ شریکی ندارد. باید حداقل ۵ دست را برنده شود. خال کارت رو شده به عنوان حکم انتخاب می‌شود. در قرارداد Solo، بازیکن باید بتواند بدون کمک بازیکنان دیگر، کنترل بازی را در دست بگیرد. به همین دلیل، معمولاً زمانی انتخاب می‌شود که بازیکن: کارت‌های قدرتمند زیادی داشته باشد. چند کارت از خال حکم داشته باشد. احتمال برنده شدن چندین دست را بالا بداند.
۵. بازی میسری کوچک (Kleine Miserie)
در بعضی نسخه‌های ویزن، قراردادی با نام Kleine Miserie یا «بدشانسی کوچک» وجود دارد. در این حالت: هر بازیکن یک کارت را به صورت پشت‌ورو کنار می‌گذارد. بازیکنی که این قرارداد را اعلام کرده باید تمام ۱۲ دست باقی‌مانده را ببازد. هیچ حکم وجود ندارد. هدف این قرارداد برخلاف حالت‌های معمول بازی است؛ یعنی بازیکن به جای تلاش برای گرفتن دست، باید از برنده شدن جلوگیری کند. در بسیاری از مناطق، این قرارداد استفاده نمی‌شود؛ زیرا بعضی بازیکنان معتقدند بیش از حد ساده است یا باعث اختلال در روند پیشنهادها می‌شود.
۶. قرارداد پیکو (Pico)
در قرارداد Pico، بازیکن باید دقیقاً یک دست را برنده شود. قوانین: بازیکن تنها بازی می‌کند. هیچ حکم وجود ندارد. هدف بردن فقط یک دست است. این قرارداد به دلیل نیاز به کنترل دقیق بازی، یکی از پیشنهادهای جذاب و تاکتیکی ویزن محسوب می‌شود. بازیکن باید بتواند: یک دست مناسب را انتخاب کند. در زمان مناسب کارت برنده خود را بازی کند. از بردن دست‌های اضافی جلوگیری کند.
۷. قرارداد آبوندانس (Abondance)
یکی از قراردادهای قدرتمند در ویزن، Abondance است. در این حالت: بازیکن به تنهایی بازی می‌کند. خودش خال حکم را انتخاب می‌کند. باید حداقل ۹ دست را ببرد. این قرارداد نسبت به Solo سخت‌تر است، زیرا: بازیکن بدون شریک بازی می‌کند. انتخاب حکم بر عهده خودش است. تعداد دست‌های موردنیاز بیشتر است.
۸. آبوندانس با حکم مشخص (Abondance in Troef)
در این نسخه از آبوندانس، بازیکن همچنان باید حداقل ۹ دست را ببرد، اما حکم همان خال کارت رو شده خواهد بود. این قرارداد معمولاً زمانی انتخاب می‌شود که بازیکن کارت‌های بسیار خوبی از خال رو شده داشته باشد.
۹.قرارداد میسری (Miserie)
در قرارداد Miserie هدف بازیکن کاملاً متفاوت است. بازیکن: به تنهایی بازی می‌کند. نباید هیچ دستی را ببرد. هیچ حکم وجود ندارد. در این نوع بازی، بازیکن باید کارت‌های خود را به شکلی مدیریت کند که همیشه از بردن دست‌ها دور بماند.
۱۰. قرارداد تروئل (Troel)
تروئل یکی از خاص‌ترین قراردادهای بازی ویزن است. این قرارداد زمانی استفاده می‌شود که بازیکن حداقل سه کارت آس داشته باشد. در این حالت: بازیکن باید حداقل ۸ دست را ببرد. یک شریک پیدا می‌کند. شریک او معمولاً دارنده آس چهارم خواهد بود. اگر بازیکن هر چهار آس را داشته باشد، شریک او دارنده بالاترین کارت دل خواهد بود که در دست خودش نیست. در این شرایط: خال دل حکم خواهد بود.
۱۱. میسری باز (Open Miserie)
در قرارداد Open Miserie یا Miserie op Tafel، بازیکن باید هیچ دستی را نبرد. اما یک تفاوت مهم وجود دارد: پس از پایان اولین دست، کارت‌های بازیکن روی میز قرار می‌گیرند و همه بازیکنان آن‌ها را می‌بینند. این قرارداد یکی از سخت‌ترین حالت‌های بازی است؛ زیرا بازیکنان دیگر می‌توانند تصمیم‌های خود را بر اساس کارت‌های آشکار شده تنظیم کنند.
۱۲. قرارداد سولو اسلیم (Solo Slim)
سخت‌ترین قرارداد در بازی ویزن، Solo Slim است. در این حالت: بازیکن کاملاً تنها بازی می‌کند. باید هر ۱۳ دست بازی را ببرد. خال حکم را خودش انتخاب می‌کند. به دلیل سختی بسیار زیاد، این قرارداد ارزش بالایی دارد و فقط بازیکنان با دست‌های بسیار قوی سراغ آن می‌روند.
راهنمای بازی کارتی ویزن (Wiezen)
قوانین ادامه مرحله پیشنهاد در ویزن
بازیکن اول می‌تواند: پیشنهاد بدهد. پاس بدهد. یا منتظر بماند. گزینه «انتظار» فقط برای بازیکن سمت چپ پخش‌کننده وجود دارد. این بازیکن می‌تواند با این کار، حق قبول کردن یک پیشنهاد آینده را برای خود حفظ کند. پس از آن، هر بازیکن باید: پیشنهاد بالاتری بدهد. یا پاس کند. بازیکنی که پاس داده باشد، دیگر نمی‌تواند در همان مزایده پیشنهاد جدیدی ارائه کند.
قانون ویژه تروئل در مرحله پیشنهاد
اگر بازیکنی سه یا چهار آس داشته باشد، موظف است در اولین نوبت صحبت خود پیشنهاد Troel بدهد. مگر اینکه بازیکن دیگری قبلاً پیشنهادی بالاتر داده باشد. تروئل فقط با دو قرارداد می‌تواند شکست بخورد: Miserie op Tafel، Solo Slim، این قانون باعث می‌شود داشتن چند آس، فقط یک امتیاز نباشد؛ بلکه بازیکن را وارد یک مسیر اجباری در مزایده کند.
نحوه انجام دست‌ها در بازی ویزن
پس از پایان مرحله پیشنهاد و مشخص شدن قرارداد، مرحله اصلی بازی آغاز می‌شود. بازیکنی که قرارداد را برده است، اولین کارت را بازی می‌کند. در هر دست: هر بازیکن باید یک کارت بازی کند. بازیکنان باید در صورت امکان از همان خال کارت اول پیروی کنند. بازیکنی که قوی‌ترین کارت را بازی کند، برنده دست خواهد شد. بازیکنی که دست را برنده شود، شروع‌کننده دست بعدی خواهد بود.
قوانین پیروی از خال در ویزن
یکی از قوانین مهم بازی ویزن، پیروی از خال است. اگر بازیکن کارت از همان خال کارت شروع‌کننده داشته باشد، مجبور است همان خال را بازی کند. برای مثال: اگر بازیکن اول کارت دل ۱۰ را بازی کند، بازیکنان دیگر در صورت داشتن کارت دل باید یکی از کارت‌های دل خود را بازی کنند. اما اگر بازیکنی هیچ کارت دل نداشته باشد، می‌تواند: کارت حکم بازی کند. یا هر کارت دیگری را انتخاب کند.
نقش حکم در بازی ویزن
در بسیاری از قراردادهای ویزن، یک خال به عنوان حکم انتخاب می‌شود. کارت‌های حکم می‌توانند کارت‌های خال‌های دیگر را شکست دهند. برای مثال: اگر دل حکم باشد: هر کارت دل می‌تواند کارت‌های خال دیگر را شکست دهد. حتی یک کارت دل با ارزش پایین‌تر می‌تواند یک کارت آس از خال دیگر را ببرد. به همین دلیل، شناخت زمان مناسب استفاده از حکم یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها در این بازی است.
ترتیب قدرت کارت‌ها در حالت حکم
وقتی یک خال به عنوان حکم انتخاب می‌شود، ترتیب قدرت کارت‌ها تغییر می‌کند. معمولاً: آس حکم قوی‌ترین کارت معمولی است. سپس شاه، بی‌بی، سرباز و کارت‌های پایین‌تر قرار می‌گیرند. البته در قراردادهای مختلف مانند Miserie یا Solo Slim ممکن است قوانین متفاوت باشند و اصلاً حکمی وجود نداشته باشد.
چگونه برنده یک دست مشخص می‌شود؟
پس از اینکه هر چهار بازیکن کارت خود را بازی کردند: ۱. اگر یک یا چند کارت حکم وجود داشته باشد، بالاترین کارت حکم برنده می‌شود. ۲. اگر هیچ کارت حکمی بازی نشده باشد، بالاترین کارت از خال شروع‌کننده برنده خواهد شد. بازیکنی که دست را ببرد: کارت‌های آن دست را جمع می‌کند. دست بعدی را شروع می‌کند. در پایان بازی، تعداد دست‌های برده‌شده برای بررسی موفقیت قرارداد محاسبه می‌شود.
کارت رو شده در شروع بازی ویزن
در شروع هر دور، آخرین کارت پخش‌شده به صورت باز روی میز قرار می‌گیرد. این کارت اهمیت زیادی دارد، زیرا: خال آن معمولاً خال احتمالی حکم را مشخص می‌کند. پخش‌کننده در برخی قراردادها می‌تواند آن را به دست خود اضافه کند. این موضوع باعث می‌شود بازیکنان هنگام پیشنهاد دادن، علاوه بر کارت‌های خودشان، به این کارت نیز توجه کنند.
امتیازدهی در بازی ویزن
سیستم امتیازدهی در ویزن بر اساس نوع قرارداد و نتیجه نهایی بازی انجام می‌شود. هر قرارداد ارزش مشخصی دارد. اگر بازیکن یا تیم بتواند قرارداد خود را انجام دهد، امتیاز دریافت می‌کند. اما اگر قرارداد شکست بخورد، امتیاز منفی دریافت خواهد کرد. به همین دلیل، انتخاب قرارداد مناسب در مرحله پیشنهاد اهمیت بسیار زیادی دارد.
اهمیت ریسک در مرحله پیشنهاد
در ویزن همیشه بالاترین پیشنهاد بهترین انتخاب نیست. گاهی بازیکنان به دلیل داشتن چند کارت قدرتمند، پیشنهاد بالایی می‌دهند، اما اگر نتوانند قرارداد را انجام دهند، امتیاز زیادی از دست خواهند داد. بازیکنان حرفه‌ای قبل از پیشنهاد دادن موارد زیر را بررسی می‌کنند: تعداد کارت‌های قوی، تعداد کارت‌های یک خال مشخص، وجود آس‌ها، احتمال داشتن حکم مناسب، قدرت احتمالی رقبا.
راهنمای بازی کارتی ویزن (Wiezen)
استراتژی‌های مهم برای برنده شدن در بازی ویزن
۱. قدرت واقعی دست خود را درست ارزیابی کنید
یکی از مهم‌ترین مهارت‌ها در ویزن، شناخت ارزش واقعی کارت‌ها است. داشتن چند کارت قوی همیشه به معنی امکان انجام یک قرارداد بزرگ نیست. باید بررسی کنید: آیا کارت‌های شما در یک خال متمرکز هستند؟ آیا کارت‌های برنده کافی دارید؟ آیا احتمال از دست دادن دست‌های مهم وجود دارد؟
۲. کارت‌های حکم را مدیریت کنید
کارت‌های حکم بسیار ارزشمند هستند. بازیکنان تازه‌کار معمولاً خیلی زود از حکم‌های خود استفاده می‌کنند. اما بازیکنان باتجربه تلاش می‌کنند: حکم‌های قوی را برای پایان بازی نگه دارند. کارت‌های رقیب را مجبور به مصرف حکم کنند. در زمان مناسب کنترل بازی را به دست بگیرند.
۳. بازی رقبا را تحلیل کنید
در ویزن فقط کارت‌های خودتان مهم نیستند. باید به رفتار دیگر بازیکنان توجه کنید. مثلاً: چه کسی سریع حکم بازی می‌کند؟ چه کسی از یک خال خاص دوری می‌کند؟ چه کسی احتمالاً کارت‌های قوی در اختیار دارد؟ این اطلاعات می‌تواند مسیر بازی را تغییر دهد.
۴. در قراردادهای سخت محتاط باشید
قراردادهایی مانند: Solo Slim، Miserie، Open Miserie، امتیاز بالاتری دارند، اما ریسک زیادی نیز دارند. بازیکنان باید فقط زمانی سراغ این قراردادها بروند که مطمئن باشند کارت‌های مناسبی در اختیار دارند.
نسخه‌های مختلف بازی ویزن
بازی ویزن در مناطق مختلف بلژیک با تغییرات جزئی انجام می‌شود. برخی تفاوت‌ها شامل: تعداد قراردادها، ارزش امتیازی پیشنهادها، نحوه انتخاب حکم، قوانین مربوط به تروئل است. در بعضی نسخه‌ها قراردادهایی مانند Kleine Miserie یا Open Miserie وجود ندارند و قوانین ساده‌تر شده‌اند.
راهنمای بازی کارتی ویزن (Wiezen)
سوالات متداول درباره بازی ویزن
بازی ویزن برای چند نفر است؟
نسخه اصلی ویزن برای ۴ بازیکن طراحی شده است. بازیکنان معمولاً در هر دور ممکن است: به صورت تیمی بازی کنند. یا یک بازیکن به تنهایی مقابل سه نفر قرار بگیرد.
تفاوت ویزن با ویست چیست؟
ویزن نسخه‌ای پیشرفته‌تر از خانواده ویست است. تفاوت اصلی آن: وجود مرحله پیشنهاد، وجود قراردادهای مختلف، امکان بازی انفرادی، سیستم امتیازدهی پیچیده‌تر است.
سخت‌ترین قرارداد در ویزن کدام است؟
معمولاً Solo Slim یکی از سخت‌ترین قراردادها محسوب می‌شود. در این حالت بازیکن باید هر ۱۳ دست را به تنهایی برنده شود.
آیا ویزن یک بازی شانسی است؟
خیر. اگرچه کارت‌هایی که دریافت می‌کنید به شانس بستگی دارند، اما بخش زیادی از نتیجه بازی به مهارت بازیکن وابسته است. مواردی مانند: انتخاب قرارداد مناسب، شناخت قدرت کارت‌ها، مدیریت حکم، تحلیل رقبا. تأثیر زیادی روی نتیجه دارند.
جمع بندی؛ چرا بازی کارتی ویزن محبوب است؟
بازی کارتی ویزن یکی از جذاب‌ترین بازیهای خانواده ویست است که ترکیبی از مهارت، پیش‌بینی و تصمیم‌گیری را ارائه می‌دهد. وجود قراردادهای متنوع باعث شده هر دور بازی شرایط متفاوتی داشته باشد. بازیکن ممکن است در یک دور: با یک شریک موقت همکاری کند. به تنهایی بازی کند. تلاش کند هیچ دستی نبرد. یا برای بردن تمام دست‌ها ریسک کند. همین تنوع باعث شده ویزن فقط یک بازی کارتی ساده نباشد، بلکه یک رقابت فکری و تاکتیکی باشد. اگر به بازی‌هایی مانند حکم، ویست یا بازیهای تیمی کارتی علاقه دارید، بازی ویزن می‌تواند تجربه‌ای عمیق و متفاوت باشد؛ زیرا در آن نه‌تنها قدرت کارت‌ها، بلکه تصمیم‌های هوشمندانه بازیکن تعیین‌کننده نتیجه نهایی است.
