نقش شماره ۱۰ همیشه یکی از مهمترین و خلاقانهترین نقشها در فوتبال بوده و هنوز هم قلب تپنده بازی هجومی محسوب میشود. کمتر شمارهای در تاریخ فوتبال به اندازه شماره ۱۰ اعتبار و جذابیت دارد. این پیراهن معمولا بر تن بازیکنانی بوده که با خلاقیت، تکنیک و توانایی تغییر سرنوشت مسابقه شناخته میشوند. یک شماره ۱۰ کلاسیک فقط در مسابقه حضور ندارد؛ بلکه جریان بازی را شکل میدهد. چنین بازیکنی با دید فوقالعاده، تکنیک بالا میتواند مسابقه را مطابق خواسته خود تغییر دهد. در ادامه این مقاله از مجله بت فوروارد، بهترین بازیکنانی را مرور میکنیم که در گذشته و حال با نقش یا پیراهن شماره ۱۰ در فوتبال درخشیده و بهترین شماره ۱۰ های تاریخ فوتبال هستند.
بهترین شماره ۱۰ های تاریخ فوتبال
۱۵. لوکا مودریچ
اگرچه در فوتبال مدرن و سیستممحور امروزی نقش شماره ۱۰ تا حدودی تغییر کرده، اما جذابیت و اعتبار آن همچنان پابرجاست. بهترین شماره ۱۰ها هنوز آزادانه در زمین حرکت میکنند، موقعیت میسازند و یادآوری میکنند چرا این شماره در تاریخ فوتبال به نمادی خاص تبدیل شده است.
در سال ۲۰۱۸، لوکا مودریچ به سلطه طولانیمدت لیونل مسی و کریستیانو رونالدو بر توپ طلا پایان داد. او در آن فصل عملکرد فوقالعادهای هم در سطح باشگاهی و هم ملی داشت. مودریچ همراه رئال مادرید برای سومین فصل متوالی قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شد و همچنین تیم ملی کرواسی را تا فینال جام جهانی هدایت کرد.
تکنیک نرم، پاسهای دقیق و توانایی بالای او در کنترل جریان مسابقه، مودریچ را به یکی از عوامل اصلی این موفقیتها تبدیل کرد. البته توپ طلای ۲۰۱۸ فقط پاداش یک فصل درخشان نبود؛ بلکه میتوان آن را تقدیری از حدود یک دهه عملکرد در سطح بسیار بالا دانست. مودریچ همچنین با کسب ۲۸ جام طی ۱۳ سال، به پرافتخارترین بازیکن تاریخ رئال مادرید تبدیل شد.
۱۴. کاکا
دوران اوج کاکا شاید خیلی طولانی نبود، اما زمانی که در بهترین شرایط خود قرار داشت، یکی از هیجانانگیزترین بازیکنان فوتبال جهان بود. قد بلند، قدرت بدنی، سرعت و تکنیک فوقالعاده باعث شده بود این ستاره برزیلی ترکیب نادری از قدرت و ظرافت را در اختیار داشته باشد. حرکتهای سریع او با توپ به سمت دروازه حریف برای مدافعان بسیار دشوار بود و کاکا میتوانست با سرعت و دقت از خطوط دفاعی عبور کند.
اوج دوران حرفهای او در فصل ۲۰۰۷-۲۰۰۶ با میلان رقم خورد. کاکا در لیگ قهرمانان اروپا بهترین گلزن مسابقات شد و نقش مهمی در قهرمانی میلان داشت. این عملکرد فوقالعاده در نهایت باعث شد او توپ طلای همان سال را نیز به دست آورد.
۱۳. دنیس برکمپ
دنیس برکمپ یکی از بااستعدادترین بازیکنان نسل خود بود و یکی از زیباترین گلهای تاریخ فوتبال نیز به نام او ثبت شده است. این ستاره هلندی ابتدا در آژاکس با تکنیک، کنترل توپ و توانایی انجام حرکات تماشایی مطرح شد و همراه این باشگاه چندین جام داخلی و اروپایی به دست آورد. پس از تجربهای کوتاه در اینتر، برکمپ در سال ۱۹۹۵ به آرسنال پیوست و بیش از یک دهه در شمال لندن ماند.
او یکی از مهرههای کلیدی تیم تماشایی آرسن ونگر بود که توانست سه بار قهرمان لیگ برتر انگلیس شود. کنترل اولیه فوقالعاده و قدرت پاسکاری برکمپ باعث شد او به یکی از محبوبترین و تحسینشدهترین بازیکنان تاریخ آرسنال تبدیل شود.
۱۲. سوکراتس
سوکراتس فقط یک ستاره فوتبال نبود؛ او را میتوان یکی از متفکرترین و متفاوتترین شخصیتهای تاریخ این ورزش دانست.
این هافبک افسانهای برزیلی یکی از بهترین نمادهای سبک مشهور فوتبال زیبای برزیل بود. آرامش فوقالعاده هنگام مالکیت توپ، تکنیک بالا و ضربات قدرتمند و دقیق با پای راست باعث میشد تماشای بازی سوکراتس لذتبخش باشد. او که علاوه بر فوتبال، پزشک نیز بود، فوتبال را نوعی هنر میدانست و اعتقاد داشت این ورزش پیش از آنکه رقابت و تقابل باشد، شکلی زیبا از هنر است.
۱۱. کوین دی بروینه
مصدومیتها در برخی مقاطع مانع حضور مداوم کوین دیبروینه در بزرگترین مسابقات شدند، اما زمانی که این هافبک بلژیکی کاملاً آماده بود، کمتر بازیکنی میتوانست از نظر دید، دقت و خلاقیت با او رقابت کند. دیبروینه یکی از بهترین پاسورهای تاریخ فوتبال محسوب میشود. در دوران اوج، او قلب خلاق منچسترسیتی و تیم ملی بلژیک بود و با پاسهایی دقیق خطوط دفاعی حریفان را باز میکرد.
علاوه بر پاسسازی، شوتهای قدرتمند از راه دور نیز یکی دیگر از سلاحهای مهم او بودند. دیبروینه طی یک دهه نقش بزرگی در موفقیتهای داخلی و اروپایی منچسترسیتی داشت. او در ۲۸۵ مسابقه لیگ برتر، ۷۲ گل و ۱۱۸ پاس گل ثبت کرد.
۱۰. رونالدینیو
فوتبال کمتر زمانی به اندازه لحظاتی که توپ در اختیار رونالدینیو بود، سرگرمکننده و شاد به نظر میرسید. علاقه واقعی او به فوتبال در نحوه بازیاش کاملاً مشخص بود. دریبلها، حرکات تکنیکی و خلاقیت رونالدینیو الهامبخش نسل بزرگی از بازیکنان جوان شد.
این ستاره برزیلی در اوایل دهه ۲۰۰۰ همراه بارسلونا و تیم ملی برزیل به اوج رسید. او در سال ۲۰۰۲ همراه برزیل قهرمان جام جهانی شد و سه سال بعد نیز توپ طلا را به دست آورد. سرعت پا، تکنیک استثنایی و حرکات غیرقابل پیشبینی رونالدینیو باعث میشد تماشاگران در تمام لحظات منتظر یک اتفاق خاص باشند.
۹. زیکو
اگرچه پله معمولاً بهعنوان بزرگترین استعداد تاریخ فوتبال برزیل شناخته میشود، زیکو نیز فاصله زیادی با بزرگترین اسطورههای این کشور ندارد.
این شماره ۱۰ فوقالعاده خلاق در سطح ملی با تکنیک و تواناییهای خود هواداران را شگفتزده میکرد، حتی اگر افتخارات تیمی همیشه همراه او نبودند. زیکو علاوه بر قدرت بازیسازی، گلزن فوقالعادهای نیز بود و با ۵۰۸ گل همچنان بهترین گلزن تاریخ باشگاه فلامنگو محسوب میشود. پاسهای دقیق بین خطوط دفاعی و مهارت استثنایی در ضربات آزاد باعث شدهاند زیکو به یکی از کاملترین هافبکهای هجومی تاریخ فوتبال تبدیل شود.
۸. آلفردو دیاستفانو
بابی چارلتون، قهرمان جام جهانی ۱۹۶۶، درباره آلفردو دیاستفانو گفته بود که هرگز بازیکنی به این اندازه کامل ندیده است. دیاستفانو بازیکنی قدرتمند و در عین حال بسیار ظریف و فنی بود و تأثیر زیادی بر فوتبال دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ گذاشت.
این اسطوره رئال مادرید دو بار توپ طلا را به دست آورد و در کنار گلزنی فوقالعاده، توانایی بالایی در بازیسازی و کنترل مسابقه داشت. همکاری او با فرانس پوشکاش نیز یکی از زوجهای فراموشنشدنی تاریخ فوتبال را شکل داد. حتی دههها پس از پایان دوران حرفهای دیاستفانو، بازیکنان کمی توانستهاند تأثیری مشابه او بر فوتبال داشته باشند.
۷. روبرتو باجو
اگر پنالتی از دسترفته روبرتو باجو در فینال جام جهانی ۱۹۹۴ را کنار بگذاریم، کمتر بازیکنی در تاریخ فوتبال توانسته به اندازه او تماشاگران را مجذوب خود کند.
باجو یکی از نمادهای دوران درخشان فوتبال ایتالیا در دهههای ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ بود. او تمام دوران حرفهای خود را در ایتالیا سپری کرد و پیراهن باشگاههای بزرگی مانند یوونتوس، میلان و اینتر را بر تن کرد. خلاقیت، پیدا کردن فضاهای کوچک و توانایی کنترل سرعت و ریتم مسابقه، باجو را به یکی از بهترین هافبکهای هجومی تاریخ فوتبال تبدیل کرد.
۶. میشل پلاتینی
پیش از آنکه نام میشل پلاتینی با حواشی مدیریتی گره بخورد، او یکی از بهترین فوتبالیستهای جهان بود.
پلاتینی سه بار توپ طلا را به دست آورد و یکی از بزرگترین ستارههای تاریخ فوتبال فرانسه محسوب میشود. توانایی فوقالعاده در بازیسازی و پاسکاری تنها بخشی از ویژگیهای او بود. پلاتینی در گلزنی نیز مهارت زیادی داشت. او در جام ملتهای اروپا ۱۹۸۴ موفق شد ۹ گل به ثمر برساند و فرانسه را به نخستین قهرمانی بزرگ بینالمللی تاریخ خود برساند.
۵. زین الدین زیدان
زین الدین زیدان ترکیبی کمنظیر از قدرت، تکنیک و ظرافت بود.
سبک بازی او گاهی قدرت یک فوتبالیست خیابانی، خلاقیت یک ستاره برزیلی و ظرافت یک رقصنده را همزمان به نمایش میگذاشت. زیدان چه در خط میانی و چه در نقش شماره ۱۰، بازیکنی بسیار دشوار برای مهار کردن بود. توانایی عبور از فشار حریف، کنترل بینقص توپ و ترکیب قدرت با آرامش باعث شد او در یوونتوس، رئال مادرید و تیم ملی فرانسه به یکی از تأثیرگذارترین بازیکنان نسل خود تبدیل شود.
۴. یوهان کرویف
یوهان کرویف یکی از مهمترین شخصیتهای تاریخ فوتبال است.
او یکی از پیشگامان سبک «فوتبال کامل» در دهههای ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ بود و تأثیرش بر فوتبال بسیار فراتر از عملکرد فردی در زمین رفت. کرویف در آژاکس، بارسلونا و تیم ملی هلند نمایشهای درخشانی داشت و بعدها بهعنوان مربی نیز تأثیر بزرگی بر فوتبال مدرن گذاشت. او رهبر و مغز متفکر برخی از منظمترین و تماشاییترین تیمهای قرن بیستم بود. میراث کرویف هنوز هم در فلسفه بسیاری از تیمهای مدرن فوتبال دیده میشود.
۳. پله
پیش از ظهور لیونل مسی، بحث انتخاب بهترین بازیکن تاریخ فوتبال معمولاً میان دیگو مارادونا و پله شکل میگرفت. این اسطوره برزیلی یکی از نخستین ابرستارههای جهانی فوتبال بود و با تکنیک، گلزنی و شخصیت خاص خود میلیونها هوادار را مجذوب کرد.
پله بیشتر به خاطر موفقیتهای تاریخی همراه تیم ملی برزیل شناخته میشود؛ جایی که توانست سه بار قهرمان جام جهانی شود. او مهاجمی بسیار کامل بود و علاوه بر حضور در خط حمله، میتوانست در نقش مهاجم دوم یا شماره ۱۰ کلاسیک نیز بازی کند. گلزنی، دریبل، خلاقیت و دید فوقالعاده پله تأثیر بزرگی بر شکلگیری فوتبال مدرن داشت.
۲. دیگو مارادونا
گل دوم دیگو مارادونا مقابل انگلیس در مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی ۱۹۸۶ بهتنهایی میتواند دلیل خوبی برای حضور او در رتبه دوم این فهرست باشد. مارادونا در آن صحنه چندین بازیکن انگلیس را پشت سر گذاشت و یکی از زیباترین گلهای تاریخ فوتبال را به ثمر رساند.
کنترل نزدیک توپ، شتاب، قدرت بدنی، فریبهای حرکتی و آرامش فوقالعاده در آن گل تقریباً تمام ویژگیهای برجسته مارادونا را به نمایش گذاشت. او تنها چهار دقیقه قبل نیز گل مشهور «دست خدا» را زده بود و همان مسابقه به یکی از مهمترین لحظات دوران حرفهای این ستاره آرژانتینی تبدیل شد.
۱. لیونل مسی
لیونل مسی فقط بهترین شماره ۱۰ تاریخ فوتبال نیست؛ از نگاه این رتبهبندی، او بهترین بازیکن تاریخ فوتبال نیز محسوب میشود. این فوقستاره آرژانتینی طی ۱۷ فصل درخشان در بارسلونا بارها مدافعان را با دریبلهای باورنکردنی پشت سر گذاشت و برای این باشگاه رکورد ۶۷۲ گل را ثبت کرد. مسی هشت بار توپ طلا را به دست آورده و تقریباً تمام افتخارات مهم باشگاهی و ملی را کسب کرده است.
اوج موفقیت ملی او در جام جهانی ۲۰۲۲ رقم خورد؛ جایی که در فینال دو گل به ثمر رساند و آرژانتین را برای نخستین بار از زمان قهرمانی مارادونا در سال ۱۹۸۶ به جام جهانی رساند. تواناییهای مسی استانداردی در فوتبال ایجاد کرده که شاید بازیکنان بسیار کمی بتوانند به آن نزدیک شوند.
بهترین شماره ۱۰ های تاریخ فوتبال در حال حاضر
در کنار اسطورههای گذشته، فوتبال امروز نیز بازیکنان خلاق و تکنیکی زیادی دارد که ویژگیهای شماره ۱۰ کلاسیک را با نیازهای فوتبال مدرن ترکیب کردهاند.
۵. برونو فرناندز
برونو فرناندز شاید هرگز به سطح بزرگترین شماره ۱۰های تاریخ نرسد، اما بدون شک یکی از هافبکهای هجومی برجسته نسل فعلی است. توانایی شوتزنی، دوندگی بالا و دید مناسب برای ارسال پاسهای خطرناک باعث شده این بازیکن پرتغالی به یکی از مهمترین چهرههای منچستریونایتد تبدیل شود.
در سالهایی که باشگاه شرایط بیثباتی داشته، فرناندز بارها مسئولیت تیم را بر دوش کشیده و نقش مهمی در ایجاد موقعیت و گلزنی داشته است. عملکرد او در چنین شرایطی باعث شده ارزشش برای منچستریونایتد بیشتر مشخص شود.
۴. کول پالمر
زمانی که چلسی با حدود ۴۰ میلیون پوند کول پالمر را از منچسترسیتی جذب کرد، این انتقال در میان خریدهای پرشمار باشگاه چندان مورد توجه قرار نگرفت. اما اکنون میتوان آن را یکی از بهترین انتقالهای سالهای اخیر چلسی دانست. پالمر علاقه زیادی دارد پشت مهاجم مرکزی بازی کند و با پیدا کردن فضا میان خطوط دفاعی حریف، موقعیت ایجاد کند. چه در نقش گلساز و چه بهعنوان گلزن، پالمر تقریباً در بخش بزرگی از گلهای چلسی نقش دارد.
۳. فلوریان ویرتس
قهرمانی بایرلورکوزن در فصل ۲۰۲۴-۲۰۲۳ و پایان دادن به سلطه بایرن مونیخ بدون درخشش فلوریان ویرتس تقریباً غیرممکن بود. این هافبک هجومی جوان سالها بهعنوان یکی از استعدادهای بزرگ فوتبال آلمان شناخته میشد و خیلی زودتر از انتظار به سطح اول فوتبال اروپا رسید.
او پس از کمک به لورکوزن برای قهرمانی بدون شکست در بوندسلیگا، عنوان بهترین بازیکن فصل این مسابقات را نیز به دست آورد. خلاقیت، گلزنی، تکنیک نرم و توانایی حرکت در فضاهای کوچک باعث شده ویرتس شباهت زیادی به یک شماره ۱۰ کلاسیک داشته باشد. او اکنون در لیورپول فوتبال خود را ادامه میدهد.
۲. جمال موسیالا
با وجود سن کم، جمال موسیالا هماکنون یکی از برجستهترین بازیکنان خلاق فوتبال جهان محسوب میشود.
این ستاره آلمانی با نمایشهای درخشان خود در بوندسلیگا توانایی فوقالعادهای در دریبل یکبهیک و پیدا کردن فضاهای کوچک میان خطوط دفاعی نشان داده است. موسیالا هنوز ظرفیت زیادی برای پیشرفت دارد و میتواند در سالهای آینده به سطح بالاتری برسد. البته یک مصدومیت جدی در جام جهانی باشگاهها ۲۰۲۵ روند پیشرفت او را برای مدتی متوقف کرد.
۱. جود بلینگام
اولین فصل جود بلینگام در رئال مادرید فوقالعاده بود. این هافبک انگلیسی در فصل ۲۰۲۴-۲۰۲۳ نقش مهمی در قهرمانی رئال مادرید در لالیگا و لیگ قهرمانان اروپا داشت و خیلی سریع با گلهای حساس و نمایشهای تعیینکننده جایگاه ویژهای در سانتیاگو برنابئو پیدا کرد.
عملکرد درخشان او باعث شد در رأیگیری توپ طلای ۲۰۲۴ به رتبه سوم برسد. اگرچه آمار بلینگام در فصل بعد به اندازه فصل اول خیرهکننده نبود، اما همچنان در مسابقات بزرگ تأثیرگذار باقی ماند و بارها با انرژی، قدرت حمل توپ و حضور همهجانبه خود رئال مادرید را به جلو هدایت کرد. بلینگام همین حالا یک فوقستاره واقعی محسوب میشود و با توجه به سن او، احتمالاً بهترین سالهای دوران حرفهایاش هنوز در پیش هستند.
جمع بندی
شماره ۱۰ در فوتبال همیشه نمادی از خلاقیت، تکنیک و توانایی تغییر جریان مسابقه بوده است. از اسطورههایی مانند پله، مارادونا، زیدان، کرویف و رونالدینیو گرفته تا ستارههایی مانند لیونل مسی، این شماره معمولا بر تن بازیکنانی دیده شده که میتوانستند با یک پاس، دریبل یا حرکت خلاقانه سرنوشت بازی را تغییر دهند.
در این رتبهبندی، لیونل مسی در صدر بهترین شماره ۱۰های تاریخ قرار گرفته و پس از او دیگو مارادونا، پله، یوهان کرویف و زینالدین زیدان جایگاههای بعدی را به خود اختصاص دادهاند. در میان بازیکنان فعلی نیز جود بلینگام، جمال موسیالا، فلوریان ویرتس، کول پالمر و برونو فرناندز بهعنوان چهرههای برجسته این نقش معرفی شدهاند. اگرچه نقش شماره ۱۰ در فوتبال مدرن نسبت به گذشته تغییر کرده و بازیکنان امروز وظایف تاکتیکی بیشتری بر عهده دارند، اما اصل این نقش همچنان ثابت مانده است؛ بازیکنی خلاق که بتواند میان خطوط حرکت کند، برای همتیمیها موقعیت بسازد و در لحظات حساس تفاوت ایجاد کند.
در نهایت، بررسی بهترین شماره ۱۰ های تاریخ فوتبال نشان میدهد که این شماره فقط یک عدد روی پیراهن نیست، بلکه بخشی مهم از هویت فوتبال است و بسیاری از ماندگارترین لحظات تاریخ این ورزش توسط بازیکنانی رقم خورده که این نقش را به بهترین شکل اجرا کردهاند.











