جنجالهای داوری همواره بخشی جداییناپذیر از دنیای فوتبال بودهاند؛ اتفاقاتی که روایتهای ورزشی را تغییر داده و سرنوشت مسابقات بزرگ را دگرگون کردهاند. از نادیده گرفتن خطاهای واضح تا تصمیمات اشتباه در لحظات حساس، داوران گاهی خود را در کانون بحث های داغ و لحظات چالش برانگیز یافته اند. در این مطلب از مقاله مجله بت فوروارد، نگاهی میاندازیم به ۱۰ اشتباه داوری جنجالی در تاریخ فوتبال جهان؛ لحظاتی که هواداران را در بهت فرو برد و بازیکنان را لبریز از خشم و ناامیدی کرد.
۱. «دست خدا» دیگو مارادونا – آرژانتین در برابر انگلستان (۱۹۸۶)
اشتباه داوری
گل جنجالی «دست خدا» توسط دیگو مارادونا در مرحله یک چهارم نهایی جام جهانی ۱۹۸۶، بدون شک یکی از شناختهشدهترین ۱۰ اشتباه داوری در تاریخ این ورزش است. مارادونا با زیرکی توپ را با دست وارد دروازه کرد و آن را یک گل قانونی جلوه داد؛ حرکتی که از چشمان داور دور ماند و باعث پیش افتادن آرژانتین شد. این حادثه موجی از اعتراضات را برانگیخت و به نمادی از تأثیر خطای انسانی بر سرنوشت و اعتبار بازی تبدیل شد.
۲. «گل شبح» جف هرست – انگلستان در برابر آلمان غربی (۱۹۶۶)
یکی از بحث برانگیزترین لحظات تاریخ جام جهانی در فینال ۱۹۶۶ بین انگلستان و آلمان غربی رقم خورد. گل جنجالی جف هرست که پس از برخورد به تیرک افقی، توسط داور عبور کرده از خط اعلام شد، تا به امروز موضوع بحثهای بیپایان است. با وجود اینکه تحلیلهای تکنولوژیک بعدی نشان دادند توپ احتمالا تماما از خط رد نشده بود، گل پذیرفته شد و مسیر قهرمانی انگلستان را هموار کرد.
۳. نبرد ایالات متحده و آلمان – جام جهانی ۲۰۰۲
در مرحله یک چهارم نهایی جام جهانی ۲۰۰۲، یک اشتباه سرنوشتساز مسیر بازی را تغییر داد. ضربه «گرگ برهالتر» که مستقیما به سمت دروازه آلمان میرفت، توسط تورستن فرینگز با دست مهار شد، اما داور نه پنالتی اعلام کرد و نه گل. این تصمیم اشتباه باعث شد ایالات متحده انگیزه خود را از دست داده و در نهایت شکست بخورد؛ اتفاقی که خشم بازیکنان و هواداران آمریکایی را به همراه داشت.
۴. فجایع داوری برای ایتالیا، اسپانیا و پرتغال – کره/ژاپن ۲۰۰۲
جام جهانی ۲۰۰۲ کره و ژاپن تحت تأثیر اشتباهات داوری متعددی بود که تیمهای بزرگی چون ایتالیا، اسپانیا و پرتغال را قربانی کرد. در مسابقات این تیمها، گلهای سالمی مردود اعلام شد و پنالتیهای مشکوکی علیه آنها گرفته شد. این بیعدالتیهای مشهود، گمانهزنیهایی را در مورد تبانی و جانبداری به وجود آورد و اعتبار و سلامت آن تورنمنت را زیر سوال برد.
۵. آرژانتین در برابر انگلستان – ۱۹۶۶
اشتباه داوری
در دیدار یکچهارم نهایی جام جهانی ۱۹۶۶، تقابل آرژانتین و انگلستان با تنشهای شدیدی همراه بود. «آنتونیو راتین»، کاپیتان آرژانتین، به دلیل اعتراض به داور به شکلی جنجالی اخراج شد که منجر به اتهامات برخورد ناعادلانه شد. تبعات این بازی شامل درگیریهای لفظی تند و ادعاهای نژادپرستانه بود که بر شهرت تورنمنت سایه افکند.
۶. آلمان غربی در برابر اروگوئه – ۱۹۶۶
در دیگر دیدار یکچهارم نهایی سال ۱۹۶۶، مجموعهای از تصمیمات بحثبرانگیز بازی را به سود آلمان غربی تغییر داد. «کارل هاینتس اشنلینگر»، بازیکن آلمان، با دست خود مانع از ورود توپ به دروازه شد و یک گل قطعی را از اروگوئه گرفت. با این حال، داور دستور به ادامه بازی داد و آلمان غربی در نهایت پیروزی مقتدرانهای کسب کرد. ناتوانی داور در اجرای عادلانه قوانین، منجر به اتهامات بیکفایتی و جانبداری شد.
۷. آلمان غربی در برابر آرژانتین – ۱۹۹۰
فینال جام جهانی ۱۹۹۰ شاهد تصمیماتی بود که زیبایی بازی را تحتالشعاع قرار داد. در این مسابقه، داور تحت تأثیر تمارض «یورگن کلینزمن»، بازیکن آرژانتین را اخراج کرد؛ در حالی که تماس بسیار ناچیزی برقرار شده بود. در ادامه اشتباه داوری، یک پنالتی مشکوک به دلیل سرنگون شدن «رودی فولر» در محوطه جریمه به سود آلمان اعلام شد که منجر به قهرمانی آنها گشت. این داوری ضعیف، طعم تلخی برای هواداران فوتبال به جای گذاشت.
۸. اتحاد جماهیر شوروی در برابر بلژیک – ۱۹۸۶
در مرحله یکهشتم نهایی جام جهانی ۱۹۸۶، تقابل شوروی و بلژیک به شکلی جنجالی به پایان رسید. بلژیک دو بار در موقعیتهای کاملاً آفساید به گل رسید؛ به طوری که در یکی از صحنهها، بازیکن بلژیک چندین متر جلوتر از مدافعان بود. تصمیمات اشتباه داور و کمکداوران، کفه ترازو را به نفع بلژیک سنگین کرد و شوروی را از یک رقابت منصفانه محروم ساخت.
۹. اسپانیا در برابر یوگسلاوی – ۱۹۸۲
در جام جهانی ۱۹۸۲، اسپانیا از یک تصمیم بحثبرانگیز سود برد که به آنها برای کسب پیروزی مقابل یوگسلاوی کمک کرد. در حالی که اسپانیا ۱-۰ عقب بود، داور برای خطایی که کاملاً خارج از محوطه جریمه رخ داده بود، پنالتی اعلام کرد. علیرغم اعتراضات شدید بازیکنان یوگسلاوی، پنالتی زده شد و اسپانیا در نهایت بازی را برد؛ تصمیمی که شائبههای طرفداری از میزبان را تقویت کرد.
۱۰. خطای هند تیری آنری – فرانسه در برابر جمهوری ایرلند (۲۰۰۹)
اشتباه داوری
در مرحله پلیاف برای صعود به جام جهانی، فرانسه با ایرلند روبرو شد. در یک لحظه تعیینکننده، تیری آنری آشکارا با دست توپ را کنترل کرد تا موقعیت گلزنی ایجاد کند. این گل باعث صعود فرانسه و حذف ناعادلانه ایرلند شد. ناتوانی داور در تشخیص این خطای هند واضح، بحثهای جهانی پیرامون لزوم استفاده از تکنولوژی (مانند VAR) در فوتبال را دوباره شعلهور کرد.
نتیجهگیری: میراث اشتباه داوری در مستطیل سبز
بررسی این ۱۰ اشتباه داوری در تاریخ فوتبال نشان میدهد که قضاوتهای نادرست، فراتر از یک اشتباه ساده، توانستهاند مسیر تاریخ این ورزش و سرنوشت قهرمانان را تغییر دهند. این لحظات جنجالی که از «دست خدا» تا خطای هند «تیری آنری» را در بر میگیرد، همواره مورد بحثهای بیپایان میان هواداران بودهاند. در نهایت، همین اشتباهات سرنوشتساز بودند که لزوم ورود تکنولوژیهایی مانند VAR به دنیای فوتبال را به اثبات رساندند تا عدالت، سهم بیشتری در تعیین برنده مسابقات داشته باشد.
